Fasada słupowo-ryglowa jest właściwym kierunkiem dla rozległej, podzielonej szklanej elewacji, a okna wielkoformatowe dla pojedynczych otworów. Jeśli taki otwór nie musi się otwierać, wystarczy przeszklenie stałe; jeśli ma prowadzić na zewnątrz, rozwiązaniem są drzwi podnoszono-przesuwne. O wyborze konkretnego układu rozstrzygają jeszcze jego dopuszczalne gabaryty i parametry.

Czym fasada słupowo-ryglowa różni się od okien wielkoformatowych?

Różnica dotyczy roli szkła w projekcie, a nie tylko wielkości tafli.

	Fasada słupowo-ryglowa	Okno wielkoformatowe
Zakres	Tworzy rozległą powierzchnię szklaną, którą konstrukcja dzieli słupami i ryglami; może obejmować wiele kondygnacji.	Jest dobierane do pojedynczego otworu.
Układ	Podział szkła jest częścią konstrukcji elewacji.	Przeszklenie może być stałe albo połączone z elementem otwieranym.
Decyzja projektowa	Dotyczy przebiegu i podziału szklanej elewacji.	Dotyczy przede wszystkim funkcji otworu.

Przykładem pierwszego rozwiązania jest system GUTMANN LARA GF, przeznaczony do dużych, wielokrotnie podzielonych przeszkleń, także wielokondygnacyjnych. Szyba mieści się w całości w obrębie jego profili, których widoczne szerokości wynoszą 50, 60 i 80 mm. Przy ocenie wyglądu elewacji znaczenie ma więc nie tylko powierzchnia szkła, lecz także zaplanowany rytm profili.

Kiedy wybrać fasadę, a kiedy przeszklenie stałe lub drzwi podnoszono-przesuwne?

Wybór można zacząć od funkcji, jaką ma pełnić przeszklony obszar:

• Fasada słupowo-ryglowa pasuje do dużej elewacji wymagającej wielu podziałów. Takie zastosowanie przewidziano między innymi dla systemu LARA GF.
• Przeszklenie stałe odpowiada na potrzebę widoku tam, gdzie otwieranie nie jest potrzebne. Szyba osadzona bezpośrednio w ramie pozwala według opisu rozwiązania uzyskać maksymalną powierzchnię szkła w oferowanym układzie.
• Drzwi podnoszono-przesuwne są wyborem do rozważenia, gdy przeszklenie ma również zapewniać przejście między wnętrzem a przestrzenią zewnętrzną. Mają przesuwane skrzydło, więc odpowiadają na inną potrzebę niż stała tafla w ramie.

Duży otwór sam w sobie nie przesądza zatem o zastosowaniu fasady. Najpierw trzeba ustalić, czy projekt dotyczy szklanej elewacji, widoku przez nieruchome szkło czy wyjścia na zewnątrz.

Jak duże przeszklenia można wykonać w obu rozwiązaniach?

Dopuszczalny rozmiar wynika z wybranego systemu i podziału elementów. Dla LARA GF standardowy zakres grubości oszklenia wynosi od 9 do 64 mm, ale grubość szkła nie wyznacza maksymalnych wymiarów elewacji. Podany przy badaniach wymiar elementu, 3915 × 4720 mm, opisuje próbkę, a nie granicę wielkości każdej fasady.

Przy drzwiach przesuwnych ograniczenie może dotyczyć masy ruchomego skrzydła. Dla wybranych układów podano do 600 kg przy obsłudze ręcznej i do 400 kg przy napędzie. To nie są wymiary całego przeszklenia ani limity każdego wariantu drzwi. W projekcie trzeba osobno potwierdzić możliwe oszklenie i podział fasady oraz gabaryty i masę skrzydła, jeśli ma się ono otwierać.

Jak porównać izolacyjność cieplną fasady i okna wielkoformatowego?

Porównanie powinno dotyczyć całych elementów w proponowanych konfiguracjach, nie samych szyb. W drzwiach podnoszono-przesuwnych na wynik wpływają również rama i krawędź szyby, a także uszczelnienia i konstrukcja progu. Parametr oszklenia nie opisuje więc samodzielnie drzwi, które zostaną zamontowane.

Podobnie nie należy zastępować danych cieplnych fasady informacją o jej szczelności. LARA GF ma uszczelki słupów i rygli, które mogą zachodzić na siebie na styku typu T w czterech płaszczyznach; dla systemu podano też wodoszczelność RE750 i klasę przepuszczalności powietrza AE. Te oznaczenia opisują inne właściwości. Do decyzji o izolacyjności cieplnej potrzebny jest wynik dla rozpatrywanego układu fasady oraz wynik dla konkretnego okna lub drzwi.

Co trzeba przewidzieć przy projektowaniu i montażu dużego przeszklenia?

Przed ustaleniem wymiarów warto sprawdzić trzy kwestie:

• Konstrukcja pod fasadę. Trzeba ustalić, do czego będzie mocowana. LARA GF można mocować do prostych prostokątnych elementów z drewna klejonego warstwowo lub do dopuszczonych do tego elementów z drewna fornirowego warstwowo.
• Ciężar elementu otwieranego. Wraz ze wzrostem szerokości i wysokości drzwi przesuwnych rośnie ciężar skrzydła, a z nim wymagania wobec okuć, ramy, oszklenia, prowadnic i progu.
• Miejsce i kolejność montażu. Układ wieloczęściowy, narożny lub ze skrzydłem chowanym w ścianie wymaga wcześniejszej koordynacji okuć i przygotowania miejsca. Dotyczy to również narożnych drzwi, których skrzydła spotykają się pod kątem 90°.

Te ustalenia powinny zapaść, zanim podział szkła zostanie potraktowany jako ostateczny. Szczególnie przy drzwiach sposób otwierania wpływa na elementy, których na gotowej wizualizacji łatwo nie zauważyć.

Od czego zależy koszt fasady i okien wielkoformatowych?

Koszt trzeba porównywać dla określonych układów i zakresów wykonania. Samo zestawienie „fasada czy okno” nie mówi, ile elementów, podziałów i skrzydeł ma powstać ani jak będą montowane. Układy wieloczęściowe, narożne oraz z kieszenią w ścianie zwiększają nakład na wykonanie i montaż w porównaniu z prostszymi drzwiami. Porównywalne oferty powinny więc obejmować ten sam podział, sposób otwierania i zakres prac montażowych; inaczej różnica w cenie może wynikać z różnicy w projekcie.

Jak wspieramy wybór dużego przeszklenia?

Wśród naszych rozwiązań są przeszklenia stałe, okna rozwierno-uchylne, okna przesuwne i rozwiązania specjalne, a także drzwi podnoszono-przesuwne zapewniające przejście na zewnątrz. Przeszklenia stałe można łączyć z elementami okiennymi i drzwiowymi bez widocznej zmiany przylgi, co ma znaczenie, gdy jeden obszar ma zawierać zarówno część nieruchomą, jak i otwieraną.

W drzwiach podnoszono-przesuwnych obrót klamki unosi skrzydło o kilka milimetrów i zwalnia docisk uszczelek przed przesunięciem po prowadnicy. Przy zamykaniu skrzydło ponownie opada na uszczelki. Przy omawianiu takiego rozwiązania potrzebne są zatem nie tylko wymiary otworu, ale też informacja, która część ma zapewniać przejście.

Jak przekazać założenia projektu?

Aby omówić możliwy układ z nami, warto przesłać wymiary otworu, planowany podział szkła oraz informację, czy potrzebne jest przejście na zewnątrz.